[Cổng thông tin điện tử Bộ Nông Nghiệp Và Phát Triển Nông Thôn] Bộ trưởng Lê Minh Hoan khảo sát mô hình sản xuất, chế biến dược liệu truyền thống của đồng bào dân tộc Dao tại Ba Vì
Sáng 16/2, Bộ trưởng Bộ NN-PTNT Lê Minh Hoan khảo sát các mô hình sản xuất, chế biến dược liệu truyền thống của đồng bào dân tộc Dao tại xã Ba Vì, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội
Ông Lương Văn Hà, Chủ tịch UBND xã Ba Vì cho biết, cộng động người Dao trên địa bàn xã đang lưu giữ những tri thức sử dụng cây cỏ làm thuốc rất đa dạng và chế biến trên 60 bài thuốc được Bộ Y tế công nhận. Theo thống kê, tại vùng núi Ba Vì có khoảng trên 500 loài cây dược liệu, được phân thành 118 hộ và 321 chi và đều được sử dụng trong các bài thuốc để điều trị 33 chứng bệnh khác nhau… Tuy nhiên, nguồn gen của các cây dược liệu quý hiếm này đang ngày càng cạn kiệt và bị đe dọa tuyệt chủng do quá trình thu hái không bền vững suốt thời gian dài.
Trước đây, đồng bào dân tộc người Dao ở xã Ba Vì sống giữa lưng chừng núi Tản Viên (độ cao từ 600 – 800m) và sinh kế gắn chặt với rừng. Nhưng từ năm 1991, khi Vườn Quốc gia Ba Vì hình thành, bà con phải di dân tái định cư xuống xuống độ cao dưới 100m (ngoài địa giới của Vườn).
Cùng với quy định không cho phát cây rừng, đốt nương làm rẫy để bảo vệ hệ sinh thái rừng của Vườn quốc gia, đời sống của người dân khó khăn do thiếu đất canh tác. Đảng bộ và chính quyền xã Ba Vì xác định: “Không có con đường nào khác, chỉ có trồng và phát triển dược liệu để chế biến thuốc nam mới có thể thoát nghèo”. Và thực tế cho thấy, đó chính là con đường đúng đắn. Trước đây, tỷ lệ hộ nghèo trên địa bàn toàn xã chiếm 60-70%, tuy nhiên đến nay số hộ nghèo chỉ chiếm 1,8%.
Cộng đồng người Dao tại Ba Vì là tác giả của nhiều bài thuốc nam truyền thống nổi tiếng, được coi như một kho tàng tri thức bản địa phong phú, cần được gìn giữ. Những bài thuốc này được biết đến với khả năng chữa nhiều bệnh như thoái hóa đốt sống, thoát vị đĩa đệm, đau thần kinh tọa, các bệnh về khớp, viêm xoang, nguyên liệu đều là các cây thuốc từng được thu hái trong các cánh rừng vùng núi Ba Vì, với rất ít các loài có thể di thực về trồng ở độ cao thấp trong vườn nhà. Tuy nhiên, hoạt động tự thu hái, khai thác nguồn lâm sản ngoài gỗ ngoài tự nhiên không phù hợp với quy định của pháp luật về bảo tồn hệ sinh thái rừng tự nhiên đặc trưng.
Với hơn 300 hộ kinh doanh hoạt động dịch vụ thuốc nam, như mô hình nhà thuốc gia truyền của lương y Lý Văn Nguyên, hay mô hình hợp tác xã sản xuất thuốc nam. Đặc biệt, Hợp tác xã Nam dược Tản Viên Sơn đã đầu tư nhà máy sản xuất dược liệu đạt tiêu chuẩn GMP dưới sự hỗ trợ của các đơn vị nghiên cứu khoa học về dược liệu. Hiện nay, bà con rất mong nhà nước có cơ chế để người dân có thể trồng dược liệu dưới tán rừng Vườn Quốc gia Ba Vì ở độ cao trên cốt 100 để vừa gìn giữ thảm xanh vừa phát triển sinh kế.
Trong buổi làm việc tại Vườn Quốc gia Ba Vì, Bộ Trưởng cũng chia sẻ những định hướng về tư duy phát triển ngành trong thời gian tới, đó là tư duy rừng đa dụng, chuyển từ tư duy sản xuất sang tư duy kinh tế, từ tăng trưởng đơn giá trị sang tích hợp đa giá trị. “Cách tiếp cận của chúng ta làm sao để rừng phải nuôi được rừng, nuôi được người giữ rừng, rừng phải tạo được sinh kế cho người trồng và bảo vệ rừng”.
Ghi nhận các ý kiến đề xuất của cộng đồng người Dao tại xã Ba Vì, Bộ trưởng Lê Minh Hoan chia sẻ: “Người Dao ở vùng núi Ba Vì là “viên ngọc”, nghề làm thuốc nam, tri thức và văn hóa bản địa của người Dao nơi đây cũng là viên ngọc, thậm chí còn quý hơn viên ngọc vì không có tiền nào mua được. Vì vậy, Bộ NN-PTNT sẽ cùng chính quyền địa phương và bà con để tạo ra không gian phát triển mới cho cây dược liệu.
Theo đó, Bộ trưởng Lê Minh Hoan cũng đề nghị Tổng cục Lâm nghiệp, chính quyền thành phố Hà Nội và xã Ba Vì cùng thảo luận để từng bước tháo gỡ khó khăn, mở rộng không gian phát triển dược liệu. Đừng để “viên ngọc” của đồng bào bị chôn vùi trong đá, từ đó tạo ra sức sống mới cho người dân xã Ba Vì.
Đọc thêm tại: https://mard.gov.vn/Pages/bo-truong-le-minh-hoan-khao-sat-mo-hinh-san-xuat-che-bien-duoc-lieu-truyen-thong-cua-dong-bao–.aspx
BBT tổng hợp
